Kiszonki – właściwości zdrowotne i dlaczego warto je jeść

Kiszonki wracają do łask

Kiszonki, takie jak kapusta kiszona czy ogórki kiszone, to jeden z najstarszych, naturalnych sposobów konserwowania żywności, znany na ziemiach polskich od wieków. Metoda ta zyskuje dziś na popularności ze względu na swoje właściwości zdrowotne — w czasach, gdy większość żywności jest mocno przetworzona, kiszonki wracają jako naturalny, prosty sposób na wsparcie organizmu.

Wsparcie dla układu trawiennego

Proces fermentacji sprawia, że kiszonki są naturalnym źródłem probiotyków, wspierających prawidłową florę bakteryjną jelit oraz codzienne trawienie. Żywe kultury bakterii kwasu mlekowego obecne w kiszonkach mogą wspierać różnorodność mikrobioty jelitowej, co ma znaczenie dla ogólnej kondycji układu pokarmowego.

Witaminy i mikroelementy

Kiszonki są bogate w witaminy oraz mikroelementy, a proces fermentacji dodatkowo zwiększa przyswajalność części z nich w porównaniu do warzyw surowych — dotyczy to np. witaminy C w kiszonej kapuście, która w procesie kiszenia jest lepiej chroniona niż podczas gotowania.

Co to jest kiszenie

Kiszenie czy kwaszenie jest jednych ze sposobów konserwowania produktów spożywczych przeznaczonych dla ludzi czy zwierząt. Jest to proces, w którym biorą udział bakterie mlekowe.

Na czym polega ten proces

Proces ten polega na rozłożeniu cukrów prostych w komórkach roślinnych na kwas mlekowy przez co dochodzi do zahamowania procesów gnilnych. Proces kiszenia czy kwaszenia jest uzależniony od zawartości w produkcie, który kisimy, cukrów prostych, od temperatury, ilości powietrza które zostanie lub solanki, którą zalejemy produkt. Kiszenie jest popularnym sposobem konserwacji produktów. Lubimy kiszonki jeść, lubimy je robić. Kiszenie doczekało się produkcji masowej. Najzdrowsze są kiszonki wykonane samodzielnie, gdyż w produkcji masowej dodawane są środki konserwujące.

Co kisiły nasze babcie?

W tradycji kuchni polskiej zapisała się kiszona kapusta i kiszone ogórki. Nasze babki i prababki kisiły i serwowały kiszonki obowiązkowo w okresie jesienno-zimowym. Czyżby wiedziały że kiszone warzywa wspomagają nasz układ odpornościowy?

Dzisiaj wiemy, że kiszonki wzmacniają nasz organizm, bakterie kwasu mlekowego regulują florę bakteryjna, są naturalnym probiotykiem, wspomagają trawienie(zawierają dużo błonnika).

Co zawierają kiszonki?

Kiszone produkty zawierają witaminy z grupy B, witaminę A, E, C, oraz mikroelementy magnez, fosfor, potas. Zwiększają przyswajanie wapnia i żelaza. Kiszonki obniżają poziom cholesterolu, regulują wchłanianie glukozy we krwi. Oczyszczają organizm z metali ciężkich i toksyn.

Kiszonki - Polski superfood

Są naszym superfood, a na wesoło są idealnym napojem na „kaca”. Oprócz kapusty czy ogórków możemy kisić niemalże wszystko: buraki, cukinię, kalafiora, marchew, selera, rzepę, czosnek, cebulę, paprykę, a także owoce takie jak: cytryny, śliwki, jabłka, gruszki.

Nasze babki kisiły grzyby, a w innych krajach kisi się ryby i owoce morza. W Islandii kisi się rekina, na Syberii łososia, w Norwegii pstrąga, a w Szwecji śledzia. Nasz układ trawienny i zmysł węchu chyba by tego nie wytrzymały.

Kiszenie jako konserwowanie żywności

Kiszenie jest prostym sposobem przedłużenia przydatności do spożycia produktów. Każdy owocic czy warzywo kisimy podobnie, zmieniają się tylko proporcje wody i soli, oraz dodawane przyprawy czy dodatki. Do kiszenia konieczna jest sól i to ta niejodowana. Pamiętajmy by używać warzyw i owoców zdrowych i nieprzewożonych- najlepsze będą te z kontrolowanych ekologicznych upraw.

Jak przygotować kiszonki w domu

Podstawowa kiszonka wymaga jedynie warzyw, soli i czasu — proces fermentacji zachodzi naturalnie dzięki bakteriom kwasu mlekowego obecnym na powierzchni warzyw, bez potrzeby dodawania startera. Warzywa zalewa się solanką o odpowiednim stężeniu (zwykle 2% soli w stosunku do wody) i pozostawia w temperaturze pokojowej na kilka dni, a następnie przenosi w chłodniejsze miejsce.

Możemy wyróżnić trzy podstawowe sposoby kiszenia:

1- kapuściany

Kiszenie kapust poprzez ugniatanie i solenie.

2-kimchi

Warzywa leżą w solance do dwóch dób, a następnie przekłada się je do słoików i umieszcza w lodówce.

3-solankowa

Warzywa całe lub w całości zalewa się solanką

Najpopularniejsze warzywa do kiszenia

Oprócz klasycznej kapusty i ogórków, kisić można też buraki, marchew, cebulę, a nawet czosnek czy pomidory zielone. Każde z tych warzyw ma nieco inny czas fermentacji i wymaga innej proporcji soli.

Ogórki kiszone

Ogórki jak najmniejsze i twarde myjemy w zimnej wodzie.

Układamy ciasno w słoikach.

Dodajemy czosnek w łupinkach, kwiatostany dojrzałego kopru i chrzan.

Zalewamy wrzącą wodą z solą.

Proporcja: 1 litr wody 2 płaskie łyżki soli.

Zostawiamy w temp. pokojowej na ok 1 dzień.

Następnie wynosimy do chłodnego pomieszczenia-piwnicy i czekamy.

Zakwas z buraków

Buraki myjemy i wraz ze skórką kroimy w plastry.

Układamy w słoju.

Dodajemy dużo czosnku, ziarnka pieprzu, liść laurowy i ziele angielskie.

Zalewamy wodą, przegotowaną i ostudzoną w proporcji 1 litr wody i 2 łyżki płaskie soli niejodowanej.

Obciążamy, aby nic nie wystawało ponad powierzchnię wody. Czekamy. Możemy dodać startera w postaci poprzedniego zakwasu. Po paru dniach gdy zakwas będzie gotowy, przelewamy do butelek i zanosimy w zimne miejsce.

Ile kiszonek jeść dziennie

Nie ma jednej ustalonej normy, jednak wprowadzanie kiszonek do diety warto zaczynać od niewielkich porcji, obserwując reakcję układu trawiennego, szczególnie u osób, które wcześniej ich nie spożywały — zbyt duża ilość na początek może powodować wzdęcia.

Kiszonki a zawartość soli

Warto pamiętać, że tradycyjne kiszonki zawierają sól niezbędną do procesu fermentacji, dlatego osoby kontrolujące spożycie sodu powinny spożywać je z umiarem i zwracać uwagę na łączną ilość soli w codziennej diecie.

Polecane produkty

Sprawdź Zakwas z buraków,  Kapustę kiszoną z marchewką BioFood, Ogórki kiszone tradycyjne Krokus oraz Kimchi tradycyjne Zakwasownia.

 

Smacznego 

Ketona_zona

LowCarb Keto Fusion. Bez cukru i glutenu. Miłośniczka kuchni Fusion.