Burak – właściwości i wartości odżywcze

Burak zwyczajny (Beta vulgaris) to jedno z najpopularniejszych warzyw korzeniowych uprawianych w Polsce i Europie Środkowej. Charakterystyczna, intensywnie czerwono-fioletowa barwa oraz ziemisty, lekko słodkawy smak sprawiają, że burak od wieków stanowi ważny składnik tradycyjnej kuchni, m.in. barszczu czy sałatek.

Charakterystyka buraka

Burak to warzywo korzeniowe, którego jadalną częścią jest zgrubiały korzeń, choć wykorzystuje się również jego liście (boćwinę).

Odmiany buraka

Najpopularniejsza jest odmiana buraka ćwikłowego o intensywnie czerwonej barwie, choć na rynku dostępne są również odmiany żółte oraz tzw. buraki pierścieniowe (Chioggia) o charakterystycznych, biało-różowych pierścieniach na przekroju.

Charakterystyczna barwa buraka

Za intensywny kolor buraka odpowiadają betalainy – naturalne barwniki roślinne, nadające warzywu charakterystyczny, głęboki odcień czerwieni lub fioletu.

Wartości odżywcze buraka

Burak dostarcza błonnika, kwasu foliowego oraz szeregu składników mineralnych.

Kwas foliowy (witamina B9)

Burak jest dobrym źródłem kwasu foliowego, który przyczynia się do prawidłowej syntezy aminokwasów, prawidłowego tworzenia krwi, prawidłowego funkcjonowania układu odpornościowego oraz zmniejszenia uczucia zmęczenia i znużenia. Kwas foliowy odgrywa również rolę w procesie podziału komórek oraz przyczynia się do prawidłowego wzrostu tkanki matczynej w czasie ciąży.

Potas

Potas zawarty w buraku przyczynia się do prawidłowego funkcjonowania układu nerwowego i mięśni oraz utrzymania prawidłowego ciśnienia krwi.

Mangan

Mangan obecny w buraku przyczynia się do prawidłowego metabolizmu energetycznego oraz ochrony komórek przed stresem oksydacyjnym.

Błonnik pokarmowy

Błonnik zawarty w buraku przyczynia się do prawidłowego funkcjonowania jelit.

Zastosowanie buraka w kuchni

Burak jest niezwykle wszechstronnym warzywem, wykorzystywanym zarówno na surowo, jak i po obróbce termicznej.

Tradycyjne dania z burakiem

Burak stanowi podstawę wielu tradycyjnych potraw kuchni polskiej i środkowoeuropejskiej, w tym barszczu czerwonego, ćwikły czy sałatek na bazie gotowanego lub pieczonego buraka.

Burak na surowo

Startego surowego buraka można dodać do sałatek warzywnych, koktajli czy surówek, w połączeniu z jabłkiem, chrzanem lub cytryną.

Pieczenie buraków

Pieczenie buraków w całości, w skórce, pozwala zachować ich naturalną słodycz i intensywny kolor – upieczone buraki świetnie sprawdzają się jako dodatek do sałatek z serem kozim i orzechami.

Sok z buraka

Burak wykorzystywany jest również do produkcji soku, który można pić samodzielnie lub w połączeniu z innymi warzywami i owocami, np. marchwią czy jabłkiem.

Jak wybierać i przechowywać buraki?

Warto wybierać buraki twarde, bez oznak zwiędnięcia czy uszkodzeń skórki.

Przechowywanie

Surowe buraki najlepiej przechowywać w chłodnym, ciemnym miejscu lub w lodówce, gdzie zachowują świeżość przez kilka tygodni.

Podsumowanie

Burak to wartościowe, wszechstronne warzywo, dostarczające kwasu foliowego, potasu, manganu i błonnika. Dzięki charakterystycznemu smakowi i barwie od wieków stanowi ważny element kuchni środkowoeuropejskiej – zarówno w formie gotowanej, pieczonej, jak i surowej czy w postaci soku.

 

 

Wiktoria Karczemna

NPC Bikini | Trener Personalny

 

Informacje zawarte w artykule mają charakter edukacyjny i nie zastępują porady lekarza ani dietetyka.