Przyprawy w kuchni – jak wyostrzają smak, zapach i kolor potraw

Więcej niż dodatek smakowy

Przyprawy poprawiają nie tylko smak potrawy, ale też jej zapach, kolor i teksturę. Niektóre z nich mają dodatkowo właściwości konserwujące, wydłużające trwałość potraw w naturalny sposób — z tego powodu od wieków wykorzystywano je nie tylko w kuchni, ale i przy konserwowaniu żywności na zimę.

Przyprawy a antyoksydanty

Pod względem zawartości antyoksydantów przyprawy należą do najbogatszych produktów spożywczych — często przewyższają pod tym względem owoce i warzywa, mimo że spożywane są w znacznie mniejszych ilościach. Cynamon, goździki czy oregano znajdują się w czołówce produktów o najwyższej zawartości związków przeciwutleniających.

Przyprawy o właściwościach konserwujących

Niektóre przyprawy, jak goździki, cynamon czy czosnek, od wieków wykorzystywane były do przedłużania trwałości żywności dzięki swoim naturalnym właściwościom antybakteryjnym — zanim jeszcze poznano naukowe wyjaśnienie tego zjawiska.

Jak przechowywać przyprawy, by zachowały aromat

Przyprawy najlepiej przechowywać w szczelnie zamkniętych, nieprzezroczystych pojemnikach, z dala od źródeł ciepła i wilgoci — światło i wilgoć przyspieszają utratę aromatu oraz koloru. Przechowywanie przypraw bezpośrednio nad kuchenką, choć wygodne, jest jednym z najgorszych możliwych miejsc ze względu na wysoką temperaturę i parę wodną.

Przyprawy całe czy mielone

Przyprawy w całości (np. całe ziarna pieprzu czy kolendry) dłużej zachowują aromat niż ich zmielone odpowiedniki, ponieważ olejki eteryczne odpowiedzialne za smak i zapach uwalniają się dopiero po zmieleniu lub rozgnieceniu. Mielenie tuż przed użyciem pozwala uzyskać znacznie intensywniejszy smak potrawy niż korzystanie z gotowej, wcześniej zmielonej przyprawy.

Jak komponować przyprawy w potrawach

Dobrym punktem wyjścia jest łączenie przypraw o podobnym profilu smakowym, np. kuminu z kolendrą w kuchni orientalnej, lub kontrastowanie smaków — jak słodki cynamon z pikantną papryką w daniach meksykańskich. Warto zaczynać od niewielkich ilości i stopniowo dostosowywać je do własnych preferencji smakowych.

Przyprawy świeże a suszone

Świeże zioła i przyprawy, takie jak bazylia czy kolendra, mają zwykle łagodniejszy, bardziej świeży smak niż ich suszone odpowiedniki, ale te ostatnie są bardziej skoncentrowane — jako zasada, jedną łyżeczkę suszonego zioła zastępuje się zwykle trzema łyżeczkami świeżego, posiekanego odpowiednika.

Co to jest przyprawa

Przyprawa to jeden ze składników potrawy stosowany po to, by polepszyć jej smak i zapach oraz przedłużyć świeżość.

Najpopularniejsze przyprawy

Nasza kuchnia staropolska również stosowała przyprawy, a szczególnie słynęła z:

- Jałowca, który dodawał potrawom leśnego posmaku, działał odkażająco, ułatwiał trawienie tłustych potraw- dodawano go do mięs i kiełbas

- Lubczyku staropolskiego afrodyzjaku stosowanego do zup i sosów o słodko gorzkawym smaku

- Estragonu, który dodawał jędrności warzywom kiszonym, dodawany był do sałatek i zup, łagodził podrażnienia żołądka

- Kminku popularnego także dzisiaj, działającego dobroczynnie na układ pokarmowy, składnika kiszonek, zup, pieczywa

- Cząbru ogrodowego o silnym ostrym zapachu wspomagającego układ trawienny stosowanego kiedyś jako przyprawa zamienna dla pieprzu, świetny do mięs, kiełbas oraz wędlin

- Arcydzięgla dzisiaj prawie nieznanego, kiedyś bardzo popularnego o słodko korzennym smaku do potrawek i gulaszu lub do nalewek

- Anyżu stosowanego do ciast i wypieków o specyficznym korzennym smaku działającego wykrztuśnie

-Nasturcji stosowanej jako dodatek do jaj surówek, spożywano jej owoce, kwiaty i listki

- Piołunu stosowanego do nalewek, które leczyły bóle głowy, bóle menstruacyjne i żołądkowe

Kuchnie Świata - Bogactwo przypraw

Wiele z tych przypraw nadal jest popularnych i chętnie używanych w obecnej kuchni polskiej, jednak coraz więcej tych popularnych pochodzi z odległych rejonów świata. Nie boimy się eksperymentować i tworzyć wymyślne dania, a pomagają nam w tym przyprawy. Warto mieszać przyprawy z ziołami. Powinniśmy tez wiedzieć, że Polska jest trzecim największym producentem ziół w Europie.

Czym się różnią przyprawy od ziół?

Zioła są delikatnie pachnącymi listkami roślin, nie mają zdrewniałych łodyg i większość z nich pochodzi z naszego, umiarkowanego klimatu, natomiast przyprawami są jagody, kora, zdrewniałe łodygi, które po wysuszeniu są bardziej aromatyczne, intensywne, wyraziste i pochodzą z klimatu tropikalnego. Mimo różnic obydwa określenia funkcjonują naprzemiennie.

Przyprawy korzenne ziołowe warzywne

- korzenne : imbir, pieprz biały i czarny, gałka muszkatołowa

- ziołowe: tymianek, bazylia, oregano

- warzywne: czosnek, papryka, cebula.

Przyprawami możemy nazwać również sosy, octy, bakalie, sól, cukier czy miód.

Przyprawy kuchenne właściwości

Przyprawy różnicujemy też ze względu na swoje właściwości:

- rozgrzewające: ziele angielskie, pieprz, chilli, cynamon, goździki, imbir, gorczyca

- korzenne: kmin rzymski, kurkuma, liść laurowy, pietruszka, tymianek, curry

- orzechowe: kozieradka, gałka muszkatołowa, czarnuszka, sezam, rozmaryn, rukola, lubczyk

- orzeźwiające: kolendra, kardamon, kminek, jałowiec, sumak, tamarynd, mięta, trawa cytrynowa i kwiaty nasturcji, aksamitki i begonii

- słodkie: papryka, szafran, anyż, lukrecja, fenkuł, wanilia, lawenda

- słone: sól, soja, grzyby, wodorosty

Przyprawy - właściwości zapachowo-smakowe i lecznicze

Przyprawy nie tylko posiadają właściwości zapachowo-smakowe, niektóre z nich mają właściwości lecznicze. Wiele przypraw ma działanie przeciwzapalne np.: bazylia, pieprz cayenne, cynamon, goździki, lukrecja, mięta ,oregano, rozmaryn, tymianek, kurkuma. Inne pełnią w ciele ludzkim rolę bakteriobójczą i tu należy wymienić goździki, miętę, anyż, cynamon, kminek, bazylię, tymianek i koper.

Większość przypraw wykorzystywana jest w ziołolecznictwie. Spowodowane to jest obecnością w nich olejków eterycznych, garbników i soli mineralnych, co ma pozytywny wpływ na ludzki organizm dzięki prowokowaniu procesów biochemicznych.

Podstawowe przyprawy w kuchni

Przyprawy o których warto pamiętać i wprowadzać do swojej diety to min.:

Imbir - korzenna przyprawa o ostrym smaku który działa przeciwwymiotnie.

Bazylia - działa wykrztuśnie, przeciwzapalnie, przeciwbakteryjnie i przeciwwirusowo. Pomaga w walce z przeziębieniami.

Rozmaryn - o charakterystycznym sosnowo-żywicznym zapachu wpływającym na pamięć i kojarzenie.

Czosnek - Jedni kochają drudzy nienawidzą. Wszyscy wiedzą że pomaga zwalczać infekcję. Charakterystyczny smak i bogactwo soli mineralnych (potas, wapń, magnez) oraz mikroelementów (kobalt, chrom, nikiel) to dobrodziejstwo dla naszego organizmu. Pomaga obniżyć ciśnienie krwi.

Kumin - Zwiększa apetyt, reguluje pracę układu pokarmowego, pomaga utrzymać prawidłowy poziom cukru we krwi, pomaga zwalczyć nadmiar cholesterolu LDL we krwi.

Kurkuma - Pomaga wzmocnić organizm, wspiera układ pokarmowy, oczyszcza z toksyn, działa przeciwzapalnie.

Tymianek - Działa wykrztuśnie i rozkurczowo, łagodzi stany zapalne.

Cynamon cejloński - Pomaga w regulacji cukru we krwi.

Gałka muszkatołowa - Pomaga obniżyć poziom cholesterolu, poprawia pamięć, wspiera trawienie. Jej nadmiar jest toksyczny.

Najdroższa Przyprawa Świata

Jako ciekawostkę warto wspomnieć o szafranie najdroższej przyprawie świata, której kilogram kosztuje ok. 20 000 zł. Bardzo popularny jest w kuchni arabskiej. Jego zbiór jest bardzo pracochłonny, a zbierać można go tylko przez dwa tygodnie w roku.

Przyprawy ekologiczne - najwyższa jakość

Bardzo ważne jest to jakiej jakości przyprawy kupujemy, czy dobrze je przechowujemy i czy dobrze ich używamy. Wybierajmy te z kontrolowanych upraw. By dłużej nam posłużyły, a przy tym nie straciły swoich właściwości, należy je przechowywać w ciemnym, suchym miejscu z dala od źródeł ciepła. Wskazane jest przechowywanie w szklanych pojemnikach w niezmielonej postaci. By wydobyć z nich pełnię aromatu warto je przed dodaniem podgrzać i rozgnieść. Nie przesadzajmy w jednej potrawie z ilością i różnorodnością . Mniej znaczy więcej.

Polecane produkty

Warto wypróbować Przyprawę do kurczaka bezglutenową BIO Pięć Przemian oraz mieszanki przypraw marki Dary Natury, dostępne bez sztucznych dodatków.

Smacznego.

Ketona_zona

LowCarb Keto Fusion. Bez cukru i glutenu. Miłośniczka kuchni Fusion.