Pestki moreli – właściwości, wartości odżywcze i zasady bezpiecznego spożycia

Pestki moreli, czyli jądra znajdujące się wewnątrz twardej łupiny pestki owocu moreli (Prunus armeniaca), od lat wzbudzają duże zainteresowanie jako potencjalny superfood. W praktyce jednak temat ten wymaga szczególnej ostrożności – pestki moreli zawierają naturalny związek zwany amigdaliną, który w organizmie może uwalniać cyjanowodór, dlatego ich spożycie podlega ścisłym regulacjom prawnym w Unii Europejskiej. Poniżej znajdziesz rzetelne informacje o składzie, wartościach odżywczych oraz – co równie istotne – zasadach bezpiecznego stosowania pestek moreli.

Czym są pestki moreli?

Pestki moreli to jadalne jądra znajdujące się wewnątrz twardej łupiny pestki (kamienia) owocu moreli, po jej rozłupaniu.

Pestki słodkie i gorzkie

Wyróżnia się pestki moreli słodkie, pochodzące z niektórych odmian moreli uprawnych, o łagodniejszym smaku i niższej zawartości amigdaliny, oraz pestki gorzkie, o wyraźnie intensywniejszym, gorzkim smaku i zwykle wyższej zawartości tego związku.

Wygląd i smak

Pestki moreli przypominają wyglądem niewielkie, spłaszczone migdały, a ich smak – w zależności od odmiany – może być łagodny, lekko migdałowy lub wyraźnie gorzki.

Najważniejsza informacja: amigdalina i cyjanowodór

Zanim przejdziemy do wartości odżywczych, kluczowe jest zrozumienie, dlaczego spożycie pestek moreli wymaga zachowania szczególnej ostrożności.

Czym jest amigdalina?

Amigdalina to naturalnie występujący w pestkach moreli związek z grupy glikozydów cyjanogennych. Pod wpływem enzymów, w trakcie żucia lub trawienia, amigdalina może uwalniać cyjanowodór – substancję silnie toksyczną dla organizmu człowieka.

Limity prawne obowiązujące w Unii Europejskiej

Zgodnie z rozporządzeniem Komisji (UE) 2022/1364, zmieniającym rozporządzenie (WE) nr 1881/2006, w Unii Europejskiej obowiązuje najwyższy dopuszczalny poziom cyjanowodoru w nieprzetworzonych pestkach moreli wprowadzanych do obrotu dla konsumentów końcowych, wynoszący 20 mg/kg. Przepisy te mają na celu ograniczenie ryzyka związanego ze spożyciem tego produktu.

Jak objawia się nadmierne narażenie na cyjanowodór?

Objawy związane z nadmiernym narażeniem na cyjanowodór mogą obejmować ból głowy, zawroty głowy, nudności, przyspieszone tętno oraz duszność. W przypadku wystąpienia niepokojących objawów po spożyciu pestek moreli należy niezwłocznie skontaktować się z lekarzem lub zadzwonić pod numer alarmowy.

Zalecenia dotyczące bezpiecznego spożycia

Ze względu na zawartość amigdaliny, spożycie pestek moreli powinno być rozważne i umiarkowane.

Grupy, które powinny unikać pestek moreli

Dzieci, ze względu na niższą masę ciała i tym samym niższy próg bezpieczeństwa, nie powinny spożywać surowych pestek moreli. To samo zalecenie dotyczy kobiet w ciąży i karmiących piersią. Osoby przyjmujące leki lub mające wątpliwości powinny skonsultować kwestię spożycia pestek moreli z lekarzem.

Umiar przede wszystkim

Nawet w przypadku osób dorosłych, niepresponujących w żadnej z grup podwyższonego ryzyka, zaleca się zachowanie dużej ostrożności i spożywanie pestek moreli w bardzo ograniczonych ilościach, zgodnie z informacją producenta widniejącą na opakowaniu konkretnego produktu.

Wartości odżywcze pestek moreli

Poza kwestią amigdaliny, pestki moreli zawierają również składniki odżywcze typowe dla nasion oleistych.

Tłuszcze

Pestki moreli dostarczają głównie tłuszczów, w tym kwasów tłuszczowych jednonienasyconych, podobnie jak wiele innych nasion i pestek owocowych.

Witamina E

Pestki moreli zawierają witaminę E, która przyczynia się do ochrony komórek przed stresem oksydacyjnym.

Magnez

Magnez obecny w pestkach moreli przyczynia się do prawidłowego funkcjonowania układu nerwowego i mięśni oraz prawidłowego metabolizmu energetycznego.

Białko roślinne

Pestki moreli dostarczają również pewnej ilości białka roślinnego, podobnie jak inne nasiona oleiste.

Rozwiewanie mitów – „witamina B17” i pestki moreli

W internecie od lat krążą nieprawdziwe informacje sugerujące, że amigdalina, określana czasem błędnie jako „witamina B17”, ma stanowić skuteczny środek w terapii chorób nowotworowych.

Co mówi na ten temat aktualna wiedza naukowa?

Amigdalina nie jest witaminą w naukowym rozumieniu tego pojęcia, a dostępne badania nie potwierdzają jej skuteczności w leczeniu nowotworów – wskazują natomiast na realne ryzyko zatrucia cyjankiem przy jej stosowaniu w dużych ilościach. Z tego względu pestki moreli i preparaty na ich bazie nie powinny być traktowane jako środek leczniczy ani stosowane w zastępstwie leczenia zaleconego przez lekarza.

Zastosowanie pestek moreli

Ze względu na opisane wyżej zasady bezpieczeństwa, pestki moreli spożywane są zazwyczaj w bardzo niewielkich ilościach.

Dodatek do potraw

Sporadycznie, w niewielkiej ilości, pestki moreli bywają dodawane jako urozmaicenie do wypieków czy musli, jednak zawsze zgodnie z zaleceniami producenta dotyczącymi maksymalnej, bezpiecznej porcji.

Olej z pestek moreli

Alternatywą dla spożywania samych pestek jest olej z pestek moreli, wykorzystywany głównie w kosmetyce do pielęgnacji skóry i włosów – co stanowi zupełnie inne zastosowanie niż spożycie jąder pestek.

Jak przechowywać pestki moreli?

Pestki moreli najlepiej przechowywać w szczelnie zamkniętym pojemniku, w suchym i chłodnym miejscu, z dala od dzieci.

Podsumowanie

Pestki moreli to produkt, który wymaga świadomego i rozważnego podejścia – ze względu na zawartość amigdaliny i związane z nią ryzyko uwalniania cyjanowodoru, ich spożycie w Unii Europejskiej podlega ścisłym limitom prawnym (rozporządzenie (UE) 2022/1364). Warto zachować szczególną ostrożność, trzymać się zaleceń producenta co do maksymalnej porcji, unikać podawania pestek moreli dzieciom oraz sceptycznie podchodzić do niepotwierdzonych naukowo informacji krążących na ich temat w internecie.

 

Wiktoria Karczemna

NPC Bikini | Trener Personalny

 

Informacje zawarte w artykule mają charakter edukacyjny i nie zastępują porady lekarza, farmaceuty ani toksykologa. W razie wątpliwości dotyczących bezpiecznego spożycia produktu skonsultuj się ze specjalistą.