Mąka Orkiszowa – Właściwości, Rodanid i Przepis na Domowy Chleb Orkiszowy

Meta description: Mąka orkiszowa BIO – poznaj właściwości prastarego zboża, jego przewagę nad pszenicą zwykłą oraz sprawdzony przepis na domowy chleb orkiszowy z Juchowo Farm.

Orkisz (Triticum spelta) to prastara odmiana pszenicy, która od kilku lat wraca do polskich kuchni razem z modą na świadome odżywianie. Mąka orkiszowa różni się od zwykłej mąki pszennej lżej przyswajalnym glutenem, wyższą zawartością błonnika i białka oraz obecnością rzadkiego związku – rodanidu. W tym artykule wyjaśniamy, czym jest orkisz, jakie ma zalety i wady, oraz dzielimy się sprawdzonym przepisem na chleb orkiszowy.

Czym jest orkisz i skąd pochodzi jego wyjątkowość

Orkisz to jedna z najstarszych odmian pszenicy uprawianych przez człowieka. W przeciwieństwie do współczesnej, wysokoplennej pszenicy, orkisz nie był poddawany intensywnym modyfikacjom hodowlanym, dzięki czemu zachował naturalny, pierwotny skład ziarna. Jego prawdziwym wyróżnikiem jest rodanid (cyjanodyna-3-glukozyd) – silny przeciwutleniacz, który wspiera naturalne mechanizmy obronne organizmu i pomaga w walce ze stresem oksydacyjnym.

Wartości odżywcze mąki orkiszowej

Mąka orkiszowa należy do rodziny mąk pszennych, ale wyróżnia się korzystniejszym profilem odżywczym: zawiera mniej węglowodanów, a więcej białka, błonnika, tłuszczów oraz minerałów – żelaza, cynku, miedzi, magnezu, potasu i selenu, a także witamin z grupy B.

• Łatwo przyswajalne białko roślinne

• Błonnik regulujący pracę jelit

• Żelazo, magnez i cynk wspierające odporność

• Węglowodany złożone dające stałą energię bez skoków cukru

Orkisz a gluten – dla kogo jest, a dla kogo nie

Warto pamiętać, że mimo słabszej struktury glutenu orkisz nadal go zawiera i nie jest odpowiedni dla osób chorujących na celiakię lub z alergią na gluten. Dla wszystkich pozostałych, którzy dobrze tolerują produkty zbożowe, orkisz może być wartościową alternatywą dla zwykłej mąki pszennej – zwłaszcza że jest zbożem niemodyfikowanym genetycznie i odpornym na choroby, co ogranicza potrzebę stosowania pestycydów w jego uprawie.

Orkisz i tradycja św. Hildegardy

Osoby zainteresowane zdrowym odżywianiem często kojarzą orkisz z dietą św. Hildegardy z Bingen, opartą na odmianach Oberkulmer Rotkorn i Frankenkorn – niemodyfikowanych, prastarych formach pszenicy. Warto zwracać uwagę na pochodzenie mąki: najlepsze efekty dają ziarna z gospodarstw ekologicznych i biodynamicznych, gdzie uprawa przebiega w zgodzie z naturą, bez sztucznych nawozów i oprysków. W naszej ofercie znajdziesz mąkę orkiszową typu 550 oraz mąkę orkiszową wolno mieloną typu 1050 z certyfikowanego gospodarstwa biodynamicznego Juchowo Farm.

Przepis na tradycyjny chleb orkiszowy

Poniżej znajdziesz sprawdzony, domowy przepis na chleb orkiszowy – idealny na drożdżach, z chrupiącą skórką i miękkim, pełnym smaku miąższem.

Składniki:

• 1/2 kg mąki orkiszowej Juchowo Farm Oberkulmer Rotkorn BIO, Demeter typ 550

• 1/4 paczki świeżych drożdży

• 1 łyżeczka miodu lub cukru trzcinowego

• 1 i 1/2 łyżeczki soli kłodawskiej

• ok. 400 ml ciepłej wody

Sposób przygotowania

Drożdże rozmieszaj ze słodzidłem i odrobiną ciepłej wody. Przesianą mąkę połącz z solą i ciepłą wodą, a następnie wyrabiaj ciasto drewnianą łyżką. Przykryte ściereczką odstaw w ciepłe miejsce na 60 minut. Po tym czasie krótko wyrób ciasto, przełóż do wyłożonej papierem do pieczenia formy (ok. 200x110x75 mm), posyp ziarnami dyni lub siemienia lnianego z naszej oferty nasion i pestek i odstaw na kolejne 20 minut do wyrośnięcia. Piecz w 180°C (góra-dół) przez ok. 60 minut, a po upieczeniu ostudź na kratce. Ciasto możesz wzbogacić różnymi ziarnami, wymieszać z inną mąką z naszej kategorii mąk tradycyjnych ekologicznych, a zamiast drożdży użyć zakwasu chlebowego.

Podsumowanie

Orkisz to zboże, które łączy tradycję z realną wartością odżywczą – bogactwo minerałów, błonnika i rzadkiego rodanidu czyni je ciekawą alternatywą dla klasycznej pszenicy. Jeśli pieczesz w domu, warto sięgnąć po mąkę z certyfikowanych, ekologicznych upraw i eksperymentować z proporcjami, dodatkami i rodzajem zakwasu.

Można bawić się przepisem, dodawać  różne ziarna do środka, można mieszać różne typy mąk orkiszowych, można użyć zamiast drożdży zakwasu chlebowego.

Eksperymentujcie.

Smacznego.

Ketona_zona

LowCarb Keto Fusion. Bez cukru i glutenu. Miłośniczka kuchni Fusion.