Do czego użyć Tahini? Różne zastosowania pasty sezamowej.

Czym jest tahini

Tahini to pasta wytwarzana ze zmielonych ziaren sezamu, szeroko stosowana w kuchni bliskowschodniej od tysięcy lat. W Polsce zyskuje coraz większą popularność jako składnik past kanapkowych i sosów, wraz z rosnącym zainteresowaniem kuchnią wegetariańską i wegańską.

Tahini z czego powstaje

Tahini to nazwa pasty sezamowej, która jest wytwarzana z ziaren sezamu. Pasta sezamowa powstaje w wyniku ucierania, ugniatania bądź mielenia ziaren. Posiada gęstą konsystencję ciągnącą się jak krem, a na pierwszy rzut oka przypomina masło orzechowe. Możemy mieć do czynienia z dwoma wariantami cechującymi smak. W pierwszym przypadku mamy wersję zrobioną z sezamu łuskanego - pasta ma wtedy jaśniejszy kolor, gładszą konsystencję i łagodny smak. Z kolei tahina robiona z nasion sezamu niełuskanego ma ciemniejszą barwę oraz lekko gorzki smak, lecz przez obecność otoczki ziaren będzie miała więcej składników odżywczych niż ziarna łuskane. W obydwu przypadkach krem tahini będzie posiadał przyjemny, orzechowy aromat. 

Wartości odżywcze

Tahini jest źródłem zdrowych tłuszczów, białka roślinnego oraz wapnia — w niewielkiej porcji dostarcza go więcej niż wiele produktów mlecznych — dzięki czemu sprawdza się jako wartościowy dodatek do diety wegetariańskiej i wegańskiej, gdzie źródła wapnia bywają ograniczone.

Tahini jasne i ciemne — czym się różnią

Tahini jasne powstaje z łuskanych ziaren sezamu i ma łagodniejszy smak, natomiast tahini ciemne, z ziaren niełuskanych, ma bardziej intensywny, lekko gorzkawy posmak i wyższą zawartość błonnika oraz mikroelementów pochodzących z łuski ziarna.

Kto wymyślił tahini

Tahini zajadano się już 4 tysiące lat temu, a mieszkańcy Babilonii nazywali sezam przyprawą Bogów. W dawnych czasach skład biochemiczny pasty nie był znany, mimo to doceniano ją za wysoką wartość odżywczą i korzystny wpływ na zdrowie. Do dziś była i jest nadal stosowana w wielu kuchniach świata. Pół wieku temu tahini trafiła do sklepów ze zdrową żywnością w Stanach Zjednoczonych i Europie. Już wtedy zainteresowano się właściwościami produktu, którego skład został przebadany i okazał się bardzo cenny.  Dzięki dużej ilość białka, witamin i przede wszystkim wapnia ( aż 975 mg w 100 gramach) oraz kwasów tłuszczowych wielonienasyconych tahini można nazwać „superfoodem” – szczególnie zdrowym jedzeniem zalecanym prozdrowotnie jak i w profilaktyce wielu schorzeń.

Co daje spożywanie tahini

Dzięki wcześniej wspomnianej wysokiej zawartości wapnia ( znajdującego się w głównym składniku pasty tahini czyli sezamie ) jest świetnym źródłem tego pierwiastka dla osób na diecie bezmlecznej. Tahini jest też produktem doskonałym dla wegetarian, ponieważ znajduje się w nim trójwartościowe żelazo, którego w diecie bezmięsnej jest bardzo mało i trudno o jego wystarczającą ilość w codziennym menu. Wysoka zawartość kwasów tłuszczowych omega-3 w oleju sezamowym polepsza działanie układu sercowo-naczyniowego skutecznie zwalczając szkodliwy cholesterol, oczyszczając ściany naczyń krwionośnych i zwiększając ich elastyczność. Dzięki zawartości silnych przeciwutleniaczy ( min. lignanów, sezamolu i sezamoliny) ma działanie przeciwzapalne i mocno wspomagające nasz układ immunologiczny, co jest korzystne dla organizmu w przypadku popularnych jednostek chorobowych takich jak cukrzyca, łuszczyca, Hashimoto czy choroby układu krążenia.

Co znajdziemy w składzie tahini

W składzie tahini znajdują się również cenne witaminy z grupy B (witamina B1, B2, B3, B6 i kwas foliowy), witamina A i E, sole mineralne - cynk, fosfor, magnez, potas, sód i wspomniane żelazo. Jest to także cenione źródło związków o właściwościach antyoksydacyjnych, które hamują rozwój szkodliwego działania wolnych rodników tlenowych, a tym samym zapobiega rozwojowi wielu chorób takich jak nadciśnienie tętnicze, miażdżyca, choroba wieńcowa, cukrzyca, a także demencji, choroby Alzheimera czy Parkinsona. 

Zastosowanie w kuchni

Tahini to podstawowy składnik humusu, ale sprawdza się także jako baza sosów sałatkowych, dodatek do owsianki, składnik domowych past do pieczywa czy nawet dodatek do deserów, np. jako baza brownie o obniżonej zawartości mąki.

Tahini w kuchni bliskowschodniej

Poza humusem, tahini jest kluczowym składnikiem takich dań jak baba ghanoush (pasta z bakłażana), halva (słodycz na bazie sezamu) czy sos tahini podawany do falafeli i grillowanego mięsa.

Tahini w kuchni polskiej

Pasta sezamowa tahini ma szerokie zastosowanie kulinarne i w zależności od szerokości geograficznej jest używana do potraw nie tylko wytrawnych, ale także słodkich.
To podstawowy składnik popularnego hummusu i pasty bakłażanowo- sezamowej zwanej inaczej babą ghanoush. Tahini można wykorzystać do przygotowania smacznych i zdrowych past do pieczywa, a także dipów serwowanych do przekąsek, sałatek czy świeżych warzyw.

Tahini jako dodatek do dań wytrawnych

Dobrze się sprawdza, jako dodatek do zupy pomidorowej zamiast śmietany czy jogurtu(dodana pod koniec gotowania), lub jako dressing do pieczonej ryby, np. łososia. Wystarczy wymieszać dwie łyżki pasty sezamowej z dwiema łyżkami syropu klonowego lub miodu, oliwy i soku z cytryny, solą i pieprzem.

Tahini do deserów

Tahini znakomicie pasuje do deserów, nie tylko w klasycznej słodkiej chałwie. Sprawdza się również jako element sosów, ciast, ciasteczek i lodów. Ma zastosowanie jako krem do wafli i tortów, oraz jako dodatek do batoników proteinowych, owsianek i jaglanek z owocami.

Tahini jako składnik smoothie i koktajli

Pasta dobrze smakuje jako składnik koktajli na bazie mleka roślinnego, np. migdałowego (3/4 szklanki), kilku świeżych daktyli bez pestek, zamrożonego banana, dwóch łyżek pasty sezamowej i szczypty kardamonu. Wszystkie składniki wystarczy wymieszać w blenderze by uzyskać pysznego, słodkiego shejka.

Używanie tahini

Tak, jak w przypadku innych kremów i past przed spożyciem tahini należy energicznie wymieszać żeby olej, który pojawił się na powierzchni połączył się z pastą.
Po otwarciu słoik najlepiej umieścić w lodówce lub chłodnym miejscu. Pasta sezamowa może być przechowywana od 6 miesięcy do ok 2 lat, jednak oleje roślinne mogą z czasem zjełczeć - wtedy pasta nie nadaje się już do spożycia. Zjełczały olej ma bardzo charakterystyczny nieprzyjemny zapach i gorzki smak. Należy pamiętać że zepsutego produktu nie wolno spożywać nawet po ugotowaniu, bo może spowodować zatrucie.
Domowo przygotowane tahini ma najkrótszy okres przydatności, ponieważ nie zawiera konserwantów i najlepiej je zjeść w ciągu 1 miesiąca od zakupu lub przygotowania.

Przyjemne z pożytecznym

sezam-tahini to nie tylko smak czy moda na produkt, to także silna ochrona antyoksydacyjna i mnóstwo korzyści dla naszego organizmu i zdrowia. Po tahini warto sięgać w sklepie ze zdrowa żywnością, by mieć pewność, że wybieramy certyfikowany produkt, dobrej jakości z naturalnym składem. W sklepie można znaleźć różne ciekawe propozycje pasty, kremu z sezamem w postaci najbardziej popularnej tahiny, hummusu lub na słodko z dodatkiem miodu lub kakao.

Jak przechowywać tahini

Tahini najlepiej przechowywać w chłodnym, ciemnym miejscu, a przed użyciem dokładnie wymieszać — naturalny olej sezamowy oddziela się od reszty pasty podczas przechowywania, co jest normalnym zjawiskiem i nie oznacza zepsucia produktu.

Tahini a alergie pokarmowe

Sezam, z którego produkowane jest tahini, należy do grupy alergenów, które muszą być obowiązkowo oznaczane na etykietach produktów spożywczych — osoby z alergią na sezam powinny zachować szczególną ostrożność przy wprowadzaniu tahini do diety.

Polecane produkty

Sprawdź Tahini pastę sezamową 250g marki NUTURA, przygotowaną z lekko prażonych ziaren sezamu.

 

Joanna Symela

Specjalista d/s żywienia

Trenerka PLATYNA gym & bowling Radom