Substancje konserwujące w produktach spożywczych – które E są szkodliwe, a które bezpieczne?

Pięknie wyglądające wędliny, o nieskończenie długim terminie ważności, kuszące kolory i idealna struktura – czy to na pewno znak jakości? Coraz częściej okazuje się, że za tym "pięknem" kryje się cała lista chemicznych dodatków. Wracamy dziś do korzeni – do smaków naszych babć, prawdziwego chleba i wędlin, które nie musiały być różowe, by być pyszne i zdrowe. Wyjaśniamy, które konserwanty są groźne, które bezpieczne, i jak świadomie wybierać produkty, które służą Twojemu organizmowi.

Wstęp – pułapka pięknego jedzenia

Nastały czasy, kiedy wszystkiego mamy pod dostatkiem. Piękne sklepy, piękne dekoracje, piękne ubrania, piękne samochody… i piękne jedzenie. Niestety, stare przysłowie "Nie oceniaj książki po okładce" wciąż pozostaje aktualne. Dajemy się zwieść doskonałemu wyglądowi produktów spożywczych, które drażnią nasze zmysły, zamiast kierować się rozsądkiem.

Wróćmy pamięcią do posiłków przygotowywanych przez nasze babcie i prababcie. Zapach pieczonego chleba, prawdziwe masło, świeże pieczone mięso na kanapki. Chleb nie był idealnie biały i równy, ale miał cudowny smak, a wędlina – mimo swojej szarości – przewyższała wartościami odżywczymi dzisiejsze, różowiutkie plastry. Czas odzyskać tę świadomość.

Czym są substancje konserwujące? E na etykiecie – co to oznacza?

Wraz z rozwojem cywilizacji przemysł spożywczy ułatwił sobie "produkcję", sięgając po substancje konserwujące. Ich celem jest wydłużenie terminu przydatności do spożycia oraz "podkręcenie" smaku i wyglądu wytwarzanych produktów. Kiedyś do konserwacji używano naturalnych metod – cukru, octu, suszenia czy tradycyjnego wędzenia na szczapach drzewa. Dziś na etykietach, obok głównego składnika, widnieje długa lista tajemniczych oznaczeń z literą E.

Litera E z numerem to symbol dodatku do żywności, który został dopuszczony do obrotu w Unii Europejskiej. W przypadku konserwantów są to kody od E200 do E299. Niestety, w wielu produktach lista tych dodatków jest dłuższa niż lista wartościowych składników – mówi się nawet, że niektóre "pyszne szyneczki" mają więcej E niż mięsa.

Nie wszystkie jednak E są złe. Dlatego warto wiedzieć, które z nich są szkodliwe, a które – bezpieczne.

Szkodliwe konserwanty – lista E, których unikaj

Te dodatki budzą największe kontrowersje. Mogą wywoływać bóle głowy, wymioty, pokrzywki, alergie, negatywnie wpływać na układ nerwowy, rozrodczy, krwionośny i oddechowy, a także przyczyniać się do powstawania chorób nowotworowych. Oto lista tych, które powinny zapalić Ci czerwoną lampkę:

Uwaga: Azotyny (E249-E252) są szczególnie niebezpieczne, ponieważ podczas obróbki termicznej (smażenie, grillowanie) przekształcają się w nitrozoaminy – związki o udowodnionym działaniu rakotwórczym. Wędliny peklowane solą zawierającą azotyny to jedne z głównych źródeł tego zagrożenia.

Nitrozoaminy – cichy zabójca w Twojej kanapce

Oprócz bezpośrednio dodawanych konserwantów, w żywności mogą powstawać nitrozoaminy – wysoce rakotwórcze substancje, które tworzą się podczas obróbki termicznej produktów zawierających azotyny i azotany. Wykrywane są w:

• Wędlinach i peklowanym mięsie,

• Przetworzonych rybach,

• Kakao i piwie,

• Napojach alkoholowych,

• Produktach mlecznych,

• Żywności marynowanej i grillowanej.

Nitrozoaminy atakują przede wszystkim żołądek i jelita, zwiększając ryzyko nowotworów układu pokarmowego.

Jak się bronić?

1. Zwiększ spożycie witamin C, A, E oraz selenu – działają one jako antyutleniacze, neutralizujące część szkodliwych związków.

2. Wybieraj wartościowe mięso i wędliny produkowane tradycyjnie, bez soli peklującej.

3. Unikaj smażenia i grillowania wędlin na dużym ogniu.

Enilkonazol i imazalil – toksyczne powłoki na owocach

Kolejna substancja, z którą każdy z nas ma nieświadomy kontakt, to enilkonazol i imazalil. To środki grzybobójcze, którymi pokrywane są owoce i warzywa po zbiorach, aby zabezpieczyć je przed pleśnią, gniciem i przedłużyć ich trwałość. Znajdziesz je głównie na skórce owoców cytrusowych, bananów, jabłek i winogron.

Jak się chronić?

• Myj owoce i warzywa w ciepłej wodzie z dodatkiem octu lub sody oczyszczonej,

• Obieraj owoce cytrusowe przed spożyciem,

• Wybieraj produkty ekologiczne, w których stosowanie tych substancji jest zabronione.

Dobre E – konserwanty bezpieczne, których nie musisz się bać

Nie wszystkie E to zło. Istnieje grupa dodatków, które są nieszkodliwe, a wręcz korzystne dla zdrowia, ponieważ często pochodzą z naturalnych źródeł. Te bezpieczne E możesz spotkać w zdrowej żywności:

Tych nie bójmy się – są bezpieczne i często wręcz pożądane!

Karagen (E407) – kontrowersyjny dodatek do omijania

Karagen (E407) to substancja dyskusyjna, bardzo popularna w przemyśle spożywczym. Używany jest do zagęszczania i poprawy struktury wędlin, śmietanek, sosów, dżemów czy jogurtów. Jedne badania wskazują na jego potencjalnie rakotwórcze działanie (szczególnie karagen degradowany), inne uznają go za bezpieczny.

Jedno jest pewne – karagen znajdziemy głównie w produktach mało wartościowych, ubogich w składniki odżywcze. Jeśli widzisz go na etykiecie, sięgnij po inną, mniej przetworzoną alternatywę. Zdrowy rozsądek podpowiada: unikajmy produktów, które potrzebują takiego "wzmacniacza".

Gdzie szukać zdrowej alternatywy? Wędliny bez soli peklującej

Robiąc uważniejsze zakupy, dostrzeżemy, że są producenci, którzy mają świadomość i uczciwie wytwarzają wyjątkowe, zdrowe produkty. Jednym z takich sprawdzonych źródeł jest Farma Juchowo, która udowadnia, że wędliny mogą być smaczne i zdrowe bez chemii.

Co wyróżnia produkty Juchowo-Farm?

• Mięso ekologiczne – pozyskiwane z własnych, ekologicznych stad, wolnych od antybiotyków i hormonów,

• Brak soli peklującej – wędliny produkowane są według unikatowej receptury, bez azotynów i azotanów,

• Naturalne metody – zamiast chemii stosuje się serwatkę, naturalne przyprawy oraz sól,

• Wartość probiotyczna – gotowe produkty bogate są w probiotyczne białka serwatkowe, aminokwasy, cytokiny, kwas mlekowy i octowy.

"Jesteś tym, co jesz" – to motto Juchowo-Farm doskonale oddaje filozofię, która powinna przyświecać każdemu z nas przy codziennych wyborach żywieniowych.

Praktyczne wskazówki na zakupy – jak unikać szkodliwych konserwantów?

1. Czytaj etykiety – zawsze, nawet tych produktów, które reklamują się jako "naturalne".

2. Unikaj długich list składników – im krótsza, tym lepiej.

3. Sprawdzaj, czy produkt zawiera azotyny (E249-E252) – jeśli tak, a nie jest to produkt z certyfikatem ekologicznym, włóż go z powrotem na półkę.

4. Wybieraj wędliny z tradycyjnych wytwórni – np. z farm ekologicznych, które nie używają soli peklującej.

5. Kupuj owoce i warzywa sezonowe, lokalne – mają krótszy łańcuch dostaw i rzadziej są poddawane chemicznej ochronie.

6. Myj owoce i warzywa przed spożyciem, szczególnie te, których skórkę jesz.

Podsumowanie – świadomy konsument to zdrowy konsument

Kusi nas piękno – pięknie wyglądające wędliny, warzywa idealne jak z plastiku, produkty z nieskończenie długim terminem ważności. Ale piękno często jest złudne, a za nim kryje się chemia, która nie służy naszemu zdrowiu.

Dlatego:

Czytajmy etykiety, wybierajmy świadomie, kupujmy mniej, ale "lepiej". Nasze jedzenie powinno być wartościowe, bogate w składniki odżywcze, a nie napakowane zbędnymi wypełniaczami i konserwantami.

Wracajmy do tradycji – do smaków, które pamiętamy z dzieciństwa. Prawdziwe jedzenie nie musi być idealne wizualnie – musi być po prostu zdrowe i prawdziwe.

A Ty – jakie produkty udało Ci się ostatnio znaleźć z czystym, krótkim składem? Czy macie swoich sprawdzonych producentów, którym ufacie? Podzielcie się w komentarzach – razem tworymy mądrzejszą społeczność konsumentów!

 

 

Joanna Symela

Specjalista d/s żywienia

TrenerkaPLTYNA gy & bowling Radom